Yüz Felci (Fasyal Paralizi) nedir? Nasıl tedavi edilir?

Yüz Felci (Fasyal Paralizi) nedir? Nasıl tedavi edilir?

Yüz Felci (Fasyal Paralizi)

Yüz hareketlerini (dudak, yanak, kaş,göz çevresi), mimiklerimizi yapmamızı, tüm yüz ifademizi ( Üzüntü , keder, korku,, endişe v.s.) yüz sinirimiz (fasial sinir) aracılığı ile sağlarız.

Yüz felci nedir, yüz felcinin tipleri nelerdir?



Beyinimizden gelen hareket (motor) emirleri yüz siniri vasıtası ile, yüz kaslarımıza iletilerek istediğimiz hareketleri yapmamızı sağlar.

Yüz felcinin nedenleri nelerdir?




Eğer beyindeki veya yüz sinirinde hastalık veya problem varsa bu rahatsızlıklar gelen iletiyi engellerse yüz felci oluşur ve yüz hareketleri kısmen ya da tamamen ortadan kaybolur. Yüz felci tıbbi olarak fasial paralizi olarak isimlendirilir.

Yüz felcinin belirtileri nelerdir?



Yüz felci beyinimizle, beyin sapı arasındaki veya beyin sapından yüz kaslarına kadar olan bölümdeki birçok hastalığa bağlı olarak gelişebilir. Beyin-beyin sapı arasındaki yüz felci nedenleri genellikle beyinle ilişkili hastalıklara bağlıdır ve nöroloji bölümünde incelenirler. Bu nedenlerle oluşan yüz felcine merkezi ( Santral kaynaklı) yüz felci denir.

Beyin sapından sonraki yüz siniri hastalıklarında oluşan yüz felcine ise, periferik yüz felci adı verilir. Periferik yüz felci yapabilecek bir çok sebep vardır:

Bell Paralizisi:

En sık görülen yüz felci nedenidir. Nedeni aslında kesin değildir. Yüz sinirinin iç kulak çevresindeki bir bölümünde iltihap oluştuğu düşünülmektedir. Soğuk ve rüzgara maruz kalmanın etkili olduğu bilinmektedir. Sinirin fonksiyonunun kaybolması veya azalması dışında bir bulgu yoktur. Başka nörolojik bulgu olmamasıyla teşhis konur. Genellikle tam olarak iyileşir.

Ramsay-Hunt Sendromu: 

Virüslerin neden olduğu bir hastalıktır. Bell paralizisindeki bulgulara ilave olarak ağrı, baş dönmesi, işitme azlığı ve dış kulak yolunda bazı lezyonlar vardır. Tam iyileşme oranı, Bell paralizisine göre biraz daha azdır.

Orta kulak iltihapları : 

Çocuklarda akut orta kulak iltihabı, büyüklerde de kronik orta kulak iltihabı çevresindeki kemiği eriterek ya da mevcut açıklıklardan yayılarak yüz sinirine ulaşabilir ve yüz felcine sebep olabilir.

Sistemik Hastalıklar:

Şeker hastalığı, hipertansiyon, nörit(sinir iltihabı), vitamin eksikliği gibi vücudun diğer bölgelerinide ilgilendiren hastalıklar.

Tümöral Hastalıklar:

Yüz sinirinin kendisinde veya yolu boyunca geçtiği bölgelerdeki tümörler de yüz felci yapabilirler.

Travmalar: 
Kulak çevresine veya yüze gelen travmalar (darbeler) yüz sinirini hasara uğratarak yüz felci yapabilirler.

Ameliyatlar: 

Kafa içinde, kulakta veya tükrük bezinde, veya değişik beyin operasyonlarıyla yapılan ameliyatlar sırasında yüz siniri yaralanabilir.

Yüz felcinin tedavisi de, yüz felcini meydana getiren sebebe göre yapılır.

Yüz felci nasıl tedavi edilir? 



Bell paralizisinde tedavi ilaç tedavisidir. Hastanın diğer hastalıkları izin verirse (tansiyon, şeker yüksekliği veya mide problemleri) kortikosteroidler, antiviraller ve B vitamini verilir. Buna ilave olarak mide için ilaçlar, göz kurumalarını önlemek için yapay gözyaşı veya antibiyotikli kremler verilir.


Ramsey-Hunt Sendromunda da benzer tedavi uygulanır. Yüz kaslarına fizik tedavi yöntemlerinin uygulanması yüz sinirine yeniden fonksiyon kazandıran yöntemler değildir. Ancak özellikle uzun süren yüz felçlerinde yüz kasları hareketsizlikten güçsüzleşirler ve daha sonra yüz siniri fonksiyonları düzelerek görevlerini yapsalar bile, yüzde asimetri ve güç kaybı olabilir. Bu nedenle hastanın kendi kendine uygulayabileceği masaj ve sakız çiğneme hareketi dışında fizik tedavi uygulanması önerilmektedir. Ayrıca ilaç tedavisiyle sinirdeki hasarın düzelmeyeceği durumlarda cerrahi tedavi uygulanır.

Yüz felci geçiren kişiler iyileşme sürecinde nelere dikkat etmeli? 



Yüz felcinden korunmak için nelere dikkat edilmeli?




Makale: Prof. Dr. Selçuk ONART

Yüz Felci Egzersizleri

Yüz Felci Egzersizleri, Yüz felcinde fizik tedavi yöntemi tek tedavi değildir. Ve yüz felcine neden olan durumlar ilk önce ortadan kaldırılmalıdır. Yüz felci genel olarak cereyan ve soğuk ortamdan etkilenerek geçirilmesi çok yüksektir. Ancak bunun yanı sıra birde aileden herhangi birinin yüz felci geçirmesi nedeni ile o ailedeki tüm kişilerin geçirebileceğine işarettir. Ancak yüz felci geçiren kişi ilk 3 hafta soğuk dış ortamdan kaçınmalı ve korunmalıdır. Yüz felci egzersizleri veya jimnastiğinin yapılış şekli, yüz felci geçiren kişi öncelikle bir kulak burun boğaz uzmanına gitmelidir. Bir ayna kendinize seçerek karşısında yüz egzersizleri yapılabilir. Egzersizler ayna karşısında günde 3-4 defa ve her egzersiz 8- 10 saniye sürmelidir. Ayrıca yüz fercinden korunmak için terlediğiniz zaman rüzgar ve soğuk ortamdan korunmalı, ıslak saç ile dışarı çıkılmamalı, seyahat ederken cam tamamen açık olmamalı. Yüz felci egzersizleri yapan kişi dudaklar kapalı iken üfler gibi yapmak, dudaklar açık iken yine üfler şekilde ağızlar büzülür. gözler kapalı iken yine ağız açılır. Burun sağa sola doğru kıvrılır, burun sonuna kadar açılır, göz kırpılır, ağız kapalı iken göz açılıp kapanır. alt dudak üst dudağın üzerine çekilir. Alt çene kaldırılır, ve ağız açık tutulur, faklı ağız şekilleri yapılmaya çalışılmalıdır. 

Yüz felci egzersizini tek yapamıyor iseniz doktor kontrolüyle yapılabilir. Ayrıca sadece fizik tedaviye bırakılmamalı bununla beraber egzersizler yapılmalı, sakız çiğnenmeli, güler gibi yanaklar kaldırılıp indirilmeli. Yüz jimnastiği denince akla gelen şunlardır.

• Göz jimnastiği.
• Alın jimnastiği.
• Ağız jimnastiği.

Yüz kaslarına fizik tedavi uygulanması durumunda yüz sinirlerinin işlevini geri kazandırdığına dair kesin bir bilgi bulunmamaktadır. Yalnız uzun süren felç durumunda yüz kasları güçsüzleşir. Sonrasında yüz siniri düzeldiğinde yüzde asimetri ve güç kaybı oluşmaktadır. Bu durumda hastanın kendi kendine yapabileceği egzersizler sakız çiğneme, suyu pipet ile içme, masaj yapma. yüz uyuşana kadar parmak uçları ile yüze hafif hafif vurma dışında fizik tedavi yöntemleri de uygulanabilir. Bu uygulamaları yaparak eski fonksiyonlarını kazanmak oldukça mümkündür. Yüz felcinde en önemli yaklaşım egzersizlerdir. Fizik tedavi ile aynı zamanda egzersiz yapılması en önemli uygulamadır. Yüz siniri beyinden aldığı hareket komutlarını ilgili bölgelere ulaştırır. Bunların yanı sıra yüze sıcak kompres uygulamaları yapılarak günlük masajlar yapılır. Gözler sıkıca kapatılmalı ve göz kırpmaya çalışılmalıdır. Gözler sonuna kadar açılabilecek kadar açılmalıdır. Parmak uçları ile kaşın üzerinden çekilerek kaşlar yukarı aşağı çekilip hareket edilmelidir. Buz çiğne veya em. Bir düğmeye ip geçir düğmeyi dudaklarının arasına al ipi çekerken dudaklar ile düğme tutulmalıdır. Yumuşak bir fırça ile  çeneye ve yüze yavaş bir şekilde sürülmelidir. Çene ileri uzatılmaya çalışılmalıdır. Genç yaşta bir yüz felcliği geçiren kişinin ve tekrar iyileşmesi sonunda ikinci felci tamamen kalıcı şekilde yakalanması oldukça büyük risk taşımaktadır. Yaşlıların yüz felci geçirmesi daha zor geçmektedir. Mutlaka yüzde kalıcı bir şekil bozukluğu görülmektedir. Yaşlılar hareket ve egzersizde daha zorluk çektiğinden dolayı iyileşmesi oldukça güçtür.